Een bijzonder schoolgebouw

In de Dirk Smitsstraat heeft Nivon Rotterdam een bijzonder gebouw. De geschiedenis ervan werd al eens beschreven in het jubileumboek over 90 jaar Nivon Rotterdam, dat in 2015 verscheen. Ons pand werd gebouwd in 1877, in een straat die pas vijf jaar eerder haar naam kreeg en die ook gloednieuw was. De hele wijk was jong, omstreeks deze tijd was de bebouwing van Rubroek en Crooswijk nog maar net begonnen.

Dirk Smitsstraat 76 was een schoolgebouw. In de gevel kun je boven de voordeur nog steeds een stenen plaquette zien met de tekst ‘Openbare School voor G.L.O 1e klasse’ GLO staat voor ‘Gewoon Lager Onderwijs’. De wijk groeide snel en het aantal kinderen blijkbaar ook, want in 1910 werd het schoolgebouw verbouwd en uitgebreid met een extra verdieping. In de plaats van het oude pannendak kwam nu een plat dak.
Ik heb lang gedacht dat het pand het oudste nog bestaande schoolgebouw in Crooswijk was en dat alleen een laag gebouwtje aan de Schiedamsevest, ontworpen door ingenieur Rose, die ook de singels rond de stad had bedacht, in Rotterdam een ouder schoolgebouw is.


Maar uitgerekend in Crooswijk blijkt nog een voormalig schoolgebouw te bestaan dat ouder is dan het Nivon-gebouw. Aan de Boezemsingel 13 staat het voormalige politiebureau, een groot wit pand dat inmiddels is verkocht en een andere bestemming gaat krijgen. Dit pand werd gebouwd in 1876, een jaar eerder dan ‘ons’ gebouw in de Dirk Smitsstraat. Het scheelt weinig, je zou het met enige fantasie een fotofinish kunnen noemen. Maar eerlijk is eerlijk: het gebouw aan de Boezemsingel stond er net iets eerder. Het werd echter al voor de Tweede Wereldoorlog een politiebureau en in 1955 werd er voor die functie een grote verbouwing uitgevoerd. Het lijkt daardoor weinig meer op een schoolgebouw.

Het Nivon gebouw heeft ondanks het veranderde gebruik nog wel de uitstraling van een schoolgebouw. In 2015 werden veel details in het gebouw weer in oude luister hersteld, met dank aan Pim Janse die deze klus destijds begeleidde. Ook in 2020 is er nog een klusteam dat regelmatig reparaties of verbeteringen uitvoert, nu onder leiding van bestuurslid Eric Bos.
Al met al mogen we trots zijn op ons gebouw, dat zelfs wordt genoemd in de Cultuurhistorische Verkenning van de gemeente Rotterdam. We kregen de sleutel bijna dertig jaar geleden en hopen hem nog lang te houden.